Elif-Bâ nasıl kolay öğrenilir?
Elif-Bâ, Kur'an harflerini ve onları okumayı öğreten ilk kitaptır. Kolay öğrenmenin sırrı ezberde değil sıradadır: önce ses, sonra şekil, en son ad. Bu sayfada Elif-Bâ'nın hangi bölümlerden oluştuğunu, iki yaygın yöntemin farkını ve öğrendiğinizi kalıcı yapmanın yollarını anlattık.
Kolaylığın sırrı: doğru sıra
Pek çoğumuz Elif-Bâ'ya harflerin adlarını ezberleyerek başladı: elif, be, te, se… Oysa okurken harfin adını değil sesini söyleriz. بَ yazısını gören kişi "be üstün" diye düşünmeden doğrudan "be" sesini çıkarabildiğinde okumaya başlamış demektir.
Bu yüzden kolay ve kalıcı öğrenmenin yolu, sesi önce kulakla tanımak, sonra harfin şekliyle eşleştirmek, adını ise en sona bırakmaktır. Türkçede olmayan seslerde (örneğin ع, ح, ق) bu sıra özellikle önemlidir; ses doğru oturmadan şekle geçilirse yanlış okuma alışkanlık hâline gelebilir.
Elif-Bâ'nın bölümleri
Hangi kitap ya da yöntem kullanılırsa kullanılsın, Elif-Bâ aşağı yukarı şu sırayla ilerler:
-
بَ
Harfler ve üstün, esre, ötre
Her harf bir hareke ile birlikte sesiyle öğrenilir. Harflerin kelimenin başında, ortasında ve sonunda nasıl yazıldığı da bu bölümdedir.
-
بَتْ
Cezm ve hece
Cezmli harf önceki harfe bağlanarak okunur ve heceler oluşur. Okumanın asıl başladığı yer burasıdır.
Takılınan yer: Cezmli harfi kendi başına okumaya çalışmak.
-
رَبِّ
Şedde ve tenvin
Şeddeli harf iki kez, önce cezmli sonra harekeli okunur. Tenvin kelime sonuna "n" sesi ekler.
Takılınan yer: Şeddeyi atlamak ya da tenvini harekeyle karıştırmak.
-
قَالَ
Uzatma (med) harfleri
Elif, vav ve ye uygun harekeden sonra geldiğinde ses uzatılır. Uzatılan sesle uzatılmayan sesi ayırt etmek anlamı korur.
-
اَلْحَمْدُ
Mushaf'a geçiş
Öğrenilenler Mushaf'taki kelimelerde okunur. Ses temelli yöntemde bu adım sona kalmaz; ilk dersten itibaren o güne kadar öğrenilen harflerle Mushaf'tan kelimeler okunur.
Klasik yöntem ile ses temelli yöntem
| Klasik Elif-Bâ | Ses temelli Elif-Bâ | |
|---|---|---|
| Başlangıç | Harflerin adlarını sırayla ezberlemek | Harfin sesini dinleyip söylemek |
| Harfin adı | En başta | En sonda |
| Mushaf | Elif-Bâ bittikten sonra | İlk dersten itibaren |
| Kime uygun | Okuma yazma bilen ve ezberi seven | Okul öncesi çocuklar dahil herkes |
Yöntemin ayrıntısı için ses temelli Elif-Bâ sayfasına bakabilirsiniz.
Kalıcı öğrenmek için ipuçları
-
Her gün kısa
Haftada bir uzun çalışmak yerine her gün 10–15 dakika. Harfler tekrarla oturur.
-
Sesli okuyun
İçinizden değil, duyulacak kadar sesli. Kendi sesinizi duymak hatayı yakalamayı kolaylaştırır.
-
Önce dinleyin
Yeni bir harfi okumadan önce hocadan ya da kayıttan birkaç kez dinleyin.
-
Benzerleri ayırın
Birbirine benzeyen harfleri art arda değil, araya başka harfler koyarak çalışın.
-
Dinletin
Okuyuşunuzu düzenli olarak hocaya dinletin; yanlış bir ses alışkanlık olmadan düzelir.
-
Acele etmeyin
Bir bölüm oturmadan sonrakine geçmek, ileride iki kat zaman kaybettirir.
Elif-Bâ ne kadar sürer?
"Şu kadar günde Elif-Bâ biter" vaatlerine temkinli yaklaşın; süre kişiye, haftalık ders sayısına ve dersler arasındaki tekrara göre değişir.
Bizim planımızda ses temelli Elif-Bâ yaklaşık 40 derslik planlı bir süreçtir ve ilk dersten itibaren Mushaf'tan kelimeler okunur. Çocuğunuzun ya da sizin hangi noktadan başlayacağınızı ücretsiz tanışma dersinde hoca hanım belirler.
Sık sorulan sorular
Elif-Bâ kendi kendine öğrenilir mi?
Harflerin şekillerini tek başınıza öğrenebilirsiniz; ancak sesleri doğru çıkarıp çıkarmadığınızı ancak sizi dinleyen biri söyleyebilir. Özellikle Türkçede olmayan seslerde bir hocaya dinletmek, yanlış alışkanlık oluşmadan düzeltmenin en kısa yoludur.
Elif-Bâ'yı en kolay öğrenmenin yolu nedir?
Sesi önce kulakla tanımak, sonra harfin şekliyle eşleştirmek ve adını en sona bırakmak. Buna her gün kısa ve sesli tekrar eklendiğinde harfler çok daha çabuk oturur.
Harflerin adlarını ezberlemek şart mı?
Okumak için harfin sesini bilmek yeterlidir; adlar okumaya başladıktan sonra kolayca öğrenilir. Ses temelli yöntemde harflerin adları bu yüzden en sona bırakılır.
Elif-Bâ bitmeden Kur'an okunabilir mi?
Ses temelli Elif-Bâ'da evet: ilk dersten itibaren o güne kadar öğrenilen harflerle Mushaf'tan kelimeler okunur.
Yetişkin bir hanım Elif-Bâ'ya başlayabilir mi?
Elbette. Her yaştan hanım sıfırdan başlayabilir. Hanımların gruplarında yalnızca hanımlar bulunur ve gruplar seviyeye göre kurulur; dilerseniz birebir dersle de başlayabilirsiniz.
Elif-Bâ online öğrenilir mi?
Evet. Canlı ve görüntülü derste hoca hanım her öğrencinin sesini ayrı ayrı duyar ve düzeltir. Dersler online ders uygulaması üzerinden, en fazla 6 kişilik gruplarda ya da birebir yapılır.
Ses temelli Elif-Bâ'ya birlikte başlayalım
Ücretsiz tanışma dersinde hoca hanım nereden başlayacağınızı belirler; size ya da çocuğunuza uygun grubu birlikte planlarız.